U bent hier

Plattelandskerken

Foto: Radboudkerk te Jorwerd, uitvalsbasis van Stichting Nijkleaster (Udo Ockema, CC BY 3.0)

Het in stand houden van kerkgebouwen in Nederland wordt steeds moeilijker en al helemaal op het platteland. Door demografische krimp verdwijnen voorzieningen, ontstaan economische problemen en komt de leefbaarheid onder druk te staan. Het traditionele kerkbezoek neemt af en de kerken lopen leeg. Maar als zekerheden gaan schuiven wordt het overeind houden van de eigen dorpskerk door de bewoners vaak gezien als van wezenlijk belang. Hier ligt immers een belangrijk deel van de ziel van het dorp: een gezamenlijk verleden dat de identiteit van het dorp weerspiegelt.

Exploitatie en onderhoud van een zo specifiek gebouw als een kerk is geen sinecure. Maar toch, in diverse dorpen in Nederland lukt het. Verschillende initiatieven houden de plaatselijke kerk overeind, al dan niet in religieus gebruik. De voorbeelden liggen verspreid over Nederland en nieuwe functies variëren van dorpshuis tot horecagelegenheid en van theater tot trouwlocatie. Door de activiteiten die zij in deze plattelandskerken ontplooien, hopen de initiatiefnemers op hun manier een steentje bij te dragen aan de leefbaarheid op het platteland.

De ervaring leert dat het denken in termen van krimp en verlies kan worden omgezet in zelfbewustzijn en trots. De kerken vormen opnieuw het hart van het dorp en zorgen voor dynamiek op spiritueel, cultureel en soms ook op economisch vlak. Het enthousiasme, de energie en de trots waarmee de eigenaren en initiatiefnemers te werk gaan, is inspirerend en ook essentieel in het voortbestaan van onze kerken. 

Op 12 februari 2016 organiseert de Agenda Toekomst Religieus Erfgoed een symposium waarin dit thema centraal staat. Met een ‘Parade van Plattelandskerken’ wordt een beeld geschetst van de diverse soorten initiatieven die er op dit moment bestaan. Er zal uitvoerig worden ingegaan op de rolverdeling tussen partijen, de financieringsmogelijkheden, de kostenverlagende én inkomstenverhogende ideeën voor een sluitende exploitatie en de manier waarop de kerk ‘in de markt’ wordt gezet. Als onderdeel van deze studiemiddag is een brochure samengesteld waarin vijfentwintig inspirerende voorbeelden van plattelandskerken de revue passeren.