U bent hier

Bestuurders zetten in op religieus erfgoed

Terugkijkend blijkt de maand maart een gedenkwaardige maand voor de toekomst van kerken en kloosters. Op 12 maart jl. namelijk maakte de minister van Onderwijs Cultuur en Wetenschap (OCW) haar inzet bekend op cultuur. Religieus erfgoed is hierin een belangrijk onderwerp. In deze nieuwsbrief een uitgebreid artikel over de voorlopige plannen en een eerste verdeling van de middelen voor zover nu bekend. Eind april krijgen we hopelijk meer te horen.

Een dikke week later waren er de gemeenteraadsverkiezingen. De lokale partijen bleken hier als grote winnaars uit de bus te komen. De vraag is of het religieus erfgoed hierdoor evenzeer een dienst bewezen wordt. Biedt verbondenheid met de plaatselijke gemeenschap, waar lokale partijen zo prat op gaan, een automatische garantie op behoud van religieus erfgoed?

Neem nu Son, van Son en Breugel. Hier heeft de lokale partij gewonnen die voor het behoud was van een kerk die op de nominatie stond gesloopt te worden. Alles is uit de kast gehaald om het finale oordeel voor het kerkgebouw over de verkiezingen heen te tillen. Tot en met het argument dat vleermuizen hun habitat zouden verliezen bij sloop van de kerk. De lokale partij Dorpsvisie maakte het behoud van de kerk dan ook inzet van die verkiezingen. En won.

De partij die de kerk wilde slopen was echter ook een lokale partij. De partij Dorpsbelang verloor daarmee twee zetels. In Son lijkt de discussie over het behoud of sloop van de kerk de gemeenschap verdeeld te hebben achtergelaten. En dat is bijzonder spijtig want wie de discussies op internet leest treft over en weer veel bitterheid en onbegrip aan. Hopelijk heeft het nieuwe college hier goed oog voor. En anders ligt er wellicht een kans voor de bisschop om wonden te helen. Het bisdom heeft zich namelijk publiekelijk nog niet in dit debat gemengd.

Tegelijkertijd is Son daarmee een sprekend voorbeeld van hoe diep het religieus erfgoed in de harten van veel mensen zit. Ook al gaat men zelf niet meer ter kerke, de kerken en kloosters maken voor veel mensen onderdeel uit van hun DNA. Van alle erfgoed dat er is, bijvoorbeeld boerderijen, kastelen of industrieel erfgoed, blijkt religieus erfgoed vaak de meeste emoties los te maken. Het is ook daarom dat de minister van OCW in 2019 geld vrij maakt om tijdig, op lokaal niveau kerkenvisies op te stellen. Daarbij kunnen in gezamenlijkheid belangen, waarden, opties en alternatieven worden afgewogen. Een zaak die alle partijen aangaat. De kerkeigenaren, de gemeente, de erfgoeddeskundigen en niet in het minst: de burgers. Zodat er uiteindelijk keuzes gemaakt worden die breed in de gemeenschap gedragen worden. Want kerkgebouwen zou je van oudsher kunnen zien als symbolen van verbondenheid en liefde. Dat zijn waarden waar zij voor staan. En het samen nadenken over de toekomst van deze symbolische gebouwen zou opnieuw moeten kunnen leiden tot onderlinge verbondenheid. Laten we daarom hopen dat plaatselijke partijen de uitgestoken hand van de minister aangrijpen. Met lokale verbinding als inzet. 

Frank Strolenberg
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Nieuwsbrief nummer: 42 • Verstuurd op: woensdag 28 maart 2018 - 10:35