U bent hier

Onderzoek: Rol van de gem. monumentenstatus bij herbestemming van kerkgebouwen

dinsdag 9 februari 2016 - 09:08

Vml. Fatimakerk in Weert (nu het Fatima Huis) © Joost Ankone

''Niets mag meer en je krijgt er niets voor terug'': een veel gehoorde uitspraak wanneer de gemeentelijke monumentenstatus ter sprake komt. De status legt alleen maar beperkingen op de het gebouw, sloop is niet meer mogelijk, er staan nauwelijks subsidies tegenover en het bemoeilijkt een herbestemming. Dit zijn veelgehoorde klachten van (kerk)eigenaren, wanneer hun gebouw als gemeentelijk monument wordt aangewezen voor of tijdens een herbestemmingsproces. Joost Ankone, masterstudent Urban and Cultural Geography aan de Radboud Universiteit Nijmegen, heeft voor de Agenda onderzoek gedaan naar deze monumentenstatus en haar effecten op het herbestemmingsproces van kerkgebouwen. 

Zijn studie geeft inzicht in de rol die de status heeft op het herbestemmingsproces. Ondanks de beperkingen en minimale financiele mogelijkheden speelde de status bij geen van de vier onderzochte kerken een bepalende rol tijdens de herbestemming. Wel is de timing van de monumentenaanwijzing essentieel: Gebeurt dit in een vroeg stadium wanneer er geen ontwikkelingen rondom het kerkgebouw zijn, is er niet of nauwelijks sprake van protest. Als het verkoop-/herbestemmingsproces al aan de gang is kan een aanwijzing - om het gebouw te behouden - weerstand oproepen en een frictionerende werking hebben.  

Doordat de status de mogelijkheid om te slopen beperkt kan het een beslissende en frictionerende rol spelen in het verkoopproces wanneer kopers – voornamelijk projectontwikkelaars – zich hebben aangediend. De vier nieuwe eigenaren en kerkbesturen geven aan dat de status ter sprake is gekomen tijdens de verkoop, maar verder een kleine rol heeft gespeeld. Voor de beperkingen vanuit het bisdom op het toekomstig gebruik van het gebouw geldt hetzelfde. Veel belangrijker voor de aankoop is de mogelijkheid om het bestemmingsplan te wijzigen.

Meer lezen? Zie hiernaast het onderzoeksverslag als bijlage.

Reacties