U bent hier

Kerken toeristisch interessant!

woensdag 3 juli 2019 - 08:57

Deze week viel de uitnodiging op de mat voor de tweede Nationale Toerisme Top die op 9 oktober as op Neeltje Jans plaats vindt. Als thema heeft de top ‘kiezen voor kwaliteit’. Insteek is dat elke regio vanuit de eigen (cultuur)historische- en gebiedskwaliteiten aanbod ontwikkelt.

Perspectief 2030

Het nieuwe toerismebeleid ‘Perspectief 2030’ ziet toerisme daarbij niet langer alleen als doel, maar ook als middel. Met andere woorden, het toerisme kan een bijdrage leveren aan de opgaven die binnen een regio leven. Een regio die bijvoorbeeld kampt met demografische krimp of het vasthouden van hoger opgeleiden, doet er verstandig aan het toerisme hierop af te stemmen. Perspectief 2030, met daaraan gekoppeld een investeringsagenda, kan daarbij ondersteunen. Op provinciaal niveau wordt hier nu samen met het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC) over nagedacht. Dit is dus ook voor religieus erfgoed interessant. Want de vraag is dan bijvoorbeeld of de toeristische ontwikkeling van kerkgebouwen in de krimpgebieden van Friesland of Limburg kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van die regio’s.

Deze aanpak sluit aan bij de activiteiten die vanuit het programma Toekomst Religieus Erfgoed worden ondernomen om het religieus erfgoed beter te ontsluiten. Daartoe heeft hetzelfde NBTC in opdracht van het programmabureau een onderzoek uitgevoerd naar de (inter)nationale toeristische potentie van de kerken en kloosters in Nederland. Alhoewel het uitvoerige rapport later in het jaar gepresenteerd zal worden hier alvast, in eigen woorden, een tipje van de sluier.

Kan religieus erfgoed bezoekers trekken?

Het doel van het onderzoek was om te onderzoeken of kerken en kloosters, religieus erfgoed, in potentie bezoekers kan aantrekken. Bezoekers die kunnen genieten van al het moois dat onze kerken en kloosters te bieden hebben en door hun bezoek ook bijdragen aan de instandhouding en exploitatie van de gebouwen. Ervaringen van het Grootste Museum van Nederland, een initiatief van het Museum Catharijne Convent waarin 16 gebedshuizen samenwerken, wijst daarbij al uit dat een professionele aanpak van de ontsluiting flink wat zoden aan de dijk zet. Het aantal bezoekers groeit fors, de omzet stijgt en soms vinden zelfs nieuwe mensen de weg naar de kerk als huis van gebed. Het onderzoek van het NBTC schetst drie potentiele ontwikkelingslijnen:

  1. Kerken en kloosters als onderdeel van citymarketing. Veelal zijn de kerken of kloosters geen reason to travel, maar kunnen ze wel een interessant onderdeel vormen binnen het aanbod van een stad. Mensen bezoeken bijvoorbeeld Den Bosch omdat het een gezellige stad is waar je leuk kunt winkelen en een tochtje op de Binnendieze kunt maken. En passant kunnen ze dan ook nog de Sint Jan bezoeken. Omgekeerd zijn er echter maar weinig mensen die gericht voor deze prachtige kathedraal komen en dan ook nog die leuke stad aandoen. Kerken moeten zich dus in the picture spelen bij citymarketeers en onderdeel worden van het toeristisch aanbod van een stad.
  2. Kerken en kloosters kunnen onderdeel gemaakt worden van speciale tours of routes rondom een thema. De Van Gogh route kruist bijvoorbeeld een aantal kerken die iets met deze beroemde schilder te maken hebben. Dat kan een interessante combi opleveren. Hetzelfde geldt voor kerken die aan pelgrims- of andere wandelroutes liggen. Zoek dus als kerk dit soort verbindingen.  
  3. Tenslotte zijn een aantal regio’s in Nederland benoemd waar een dusdanige bijzondere samenballing van kloosters en kerken is, dat deze gebieden zich zouden kunnen ontwikkelen als een reason to travel. Gedacht wordt daarbij in eerste instantie aan Friesland, Groningen, de stad Utrecht, West-Brabant en Zuid-Limburg. Zo’n ontwikkeling vraagt om het in elkaar grijpen van het aanbod van de kerken met de aanwezige horeca (samenvallende openingstijden, interessante arrangementen), voorzieningen (is een kerk of klooster te bereiken met ov) en slimme promotie en marketing om te komen tot vraagontwikkeling. Een professionaliseringsslag over de volle breedte dus. Een groot manco is namelijk dat in Nederland de kerkgebouwen te vaak dicht zijn. Grosso modo zijn ze bovendien slecht ontsloten en zijn de voorzieningen matig om er iets te drinken, te kopen of om passende informatie in te winnen. De toerist kan er z’n geld gewoon ‘niet kwijt’. Daarbij is de moderne bezoeker gewend aan kwaliteit: slappe koffie, een saaie rondleiding van 1,5 uur en een gekopieerd informatieblaadje zijn gewoon niet goed genoeg meer. Werk aan de winkel dus.

Momenteel lopen er gesprekken in de bovengenoemde regio’s om te verkennen of en hoe zo’n speciaal aanbod ontwikkeld zou kunnen worden. De eerste signalen geven blijk van een groot enthousiasme, maar laten ook zien dat het geen eenvoudige opgave is en veel partijen raakt. Desondanks is de hoop en verwachting dat we, wellicht aan de hand van een aantal pilotgebieden, kunnen laten zien dat het kwaliteitstoerisme rondom religieus erfgoed een stralend voorbeeld kan zijn voor de aanpak die in Perspectief 2030 wordt voorgestaan.

Tags 
Kerken Toerisme

Reacties