U bent hier

"Europa: wees trots op je religieus erfgoed"

woensdag 17 december 2014 - 22:48

"Europa zou trots moeten zijn op haar religieus erfgoed! In ieder dorp of stad staat een religieus gebouw en de historische kerken , synagogen, moskeeën of tempels bevatten de geschiedenis van de lokale mensen, hun voorouders en de huidige samenleving. Onze generatie heeft een unieke kans om deze grote gebouwen en verhalen voor toekomstige generaties te bewaren", zo verklaarde Olivier de Rohan, president van de Future for Religious Heritage (FRH), aan het slot van het FRH-symposium.

Eind oktober vond in het Duitse Halle (Saale) het tweejaarlijkse congres van de Future for Religious Heritage (FRH) plaats. In de stad waar de componist Georg Friedrich Händel werd geboren en waar het dodenmasker van Maarten Luther te bewonderen is, kwamen vertegenwoordigers uit 21 landen bijeen om te spreken over de jongste ontwikkelingen en problemen met betrekking tot het religieus erfgoed op het platteland.

Erfgoed in Noordwest Europa

Wat zijn de kansen, waar liggen de bedreigingen en hoe houden we dit waardevolle erfgoed in stand. Een opgave die in Noordwest Europa steeds groter wordt en ook nergens beter geïllustreerd kan worden dan in de voormalige Oostduitse deelstaten Sachsen-Anhalt en Brandenburg. Hier is nog slechts 8 tot 10 procent van de mensen kerkelijk, maar staat wel de grootste dichtheid aan historische Duitse kerken. Kerken die gedurende de DDR-tijd waren verwaarloosd, vervielen en zijn vervolgens na ‘die Wende’ met enorme kapitalen uit het westen gerestaureerd. Echter, ze worden maar zelden gebruikt en het toekomstperspectief is somber.

Activiteiten door dorpsbewoners

Met alle macht proberen stichtingen als de ‘Förderkreis Alte Kirchen’ of ‘Stiftung Brandenburgische Dorfkirchen’ dorpsbewoners op het platteland te helpen, te enthousiasmeren, te trainen en aan te sporen om het erfgoed toch vooral open te houden en er activiteiten te organiseren. In deze zin zijn er dan ook weinig verschillen met de stichtingen Nederlandse Oude Kerken of bijvoorbeeld de Engelse Churches Conservation Trust.

‘Managing change’

Ontkerkelijking, krimp, demografische ontwikkelingen of veranderingen in de verhouding Kerk en Staat blijken ook in Schotland en met name de Scandinavische landen grote gevolgen te hebben. (Bijvoorbeeld Frostviken, Noordwest Zweden, vier kerken op 0,2 burgers per km2). ‘Managing change’ was daarom één van de thema’s die was uitgewerkt. Van ‘Open Kerken’-programma’s tot vernieuwende modellen voor fondsenwerving, van educatie tot het werven en trainen van vrijwilligers, alles kwam aan bod.

Sociale media

Ook de social media en interessante, nieuwe digitale ontwikkelingen kwamen ter sprake. Zo kent Zweden een ‘tripadvisor’ voor kerken, wordt aan de Bauhaus-universiteit van Weimar gewerkt aan een uitgebreide Duitse ‘Digitaler Sakralbauatlas’ (een variant op de Nederlandse Reliwiki) en presenteerde de FRH zelf haar nieuwste product in ontwikkeling: de Religiana web-app. Het doel van deze webapplicatie is al het religieuse erfgoed van Europa op een toegankelijke manier te gaan ontsluiten met enkele basisgegevens, openingstijden en mogelijkheden voor eigenaren en gebruikers om te liken, te linken of aan een kerk of klooster te doneren.

Pijlen op Brussel

Kortom, een scala aan hulpmiddelen die meehelpen om het verhaal te vertellen, bezoekers te trekken en sponsoren te vinden. Waar het echter echt om draait, en dat werd door alle aanwezigen benadrukt, is proberen het (multifunctionele) gebruik te bestendigen. Zeker op het platteland staat of valt de gemeenschapszin en identiteit immers met het al dan niet aanwezig zijn van een sociaal en geestelijk centrum. De FRH beloofde haar pijlen de komende tijd dan ook op Brussel te richten om politici hier bewust te maken en te overtuigen van het brede maatschappelijke belang van religieus erfgoed.

Reacties