U bent hier

Boekrecensie ‘Leven in de Kerk'.

woensdag 27 maart 2019 - 14:39

Niet alleen in Nederland zijn we gedwongen om na te denken over de toekomst van onze kerkgebouwen, ook in Vlaanderen, en in heel België, staat het religieus erfgoed onder druk. Krimpende geloofsgemeenschappen, wijzigingen in de wetgeving omtrent financiering van de zogenaamde ‘kerkfabrieken’ en een dalend aantal priesters resulteren steeds vaker in leeglopende kerkgebouwen. De katholieke kerkgemeenschap en de overheid willen samen voorkomen dat deze gebouwen met hun grote maatschappelijke betekenis verdwijnen uit het Vlaamse landschap. Gezamenlijk stellen zij op bestuurlijk niveau, en op basis van gemeentelijke en parochiale grenzen een zogeheten kerkenbeleidsplan op voor het toekomstige gebruik van religieuze gebouwen. Zo’n kerkenbeleidsplan is vergelijkbaar met een kerkenvisie in Nederland. Bovendien heeft de Vlaamse regering, op initiatief van Minister-President Geert Bourgeois, middelen beschikbaar gesteld om de nevenbestemming of herbestemming van parochiekerken zowel te stimuleren als mogelijk te maken. Zo worden subsidies verleend voor de uitvoering van her- en nevenbestemmingsonderzoek en hebben zij gelden beschikbaar gesteld om te investeren in nevenbestemming zelf.  

Voor dit proces zijn volgens Kardinaal Jozef De Kezel goede en toepasbare voorbeelden van groot belang. Voor iedereen die met een parochiekerk aan de slag wil is om die reden het boek Leven in de Kerk. Valorisatie, medegebruik, nevenbestemming en herbestemming van onroerend religieus erfgoed in Vlaanderen uitgebracht door CRKC - PARCUM, het erkende expertisecentrum voor religieus erfgoed in Vlaanderen en Brussel.

In het boek zijn 45 realistische voorbeelden van valorisatie, medegebruik, nevenbestemming en herbestemming van religieuze gebouwen in Vlaanderen opgenomen. Onder ‘valorisatie’ wordt in Vlaanderen het (publiek) ontsluiten van religieus erfgoed begrepen. Neem bijvoorbeeld de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Brugge, welke naast haar functie als parochiekerk ook als toeristische onthaalkerk bezoekers ontvangt. Sinds 2011 is de Onze-Lieve-Vrouwekerk één van de elf historische musea die samen het ‘Bruggemuseum’ vormen, waarin de geschiedenis van Brugge vanuit verschillende invalshoeken belicht wordt. Voor het museale gedeelte wordt entree gevraagd en zo kan gedeeltelijk in de onderhoudskosten van het gebouw worden voorzien. Of de Circuskerk in Gent, een volledige herbestemming van de kerk Onze-Lieve-Vrouw Koningin van de Vrede. Hier wordt in de sociale woonwijk Malem een plek geboden aan kinderen en jongeren om samen te werken en te leren. De maatschappelijke functie van dit gebouw en de manier waarop zij bijdraagt aan gemeenschapsvorming blijft hiermee overeind.

Naast de inspirerende werking van de uitgelichte voorbeelden, helpt dit boek met het duiden van de typische Vlaamse context en geeft het een inkijk in hoe het opstellen van de kerkenbeleidsplannen in Vlaanderen in de praktijk verloopt. Vlaamse ervaringen in dit proces kunnen waardevol zijn voor Nederlandse betrokken partijen, waar de eerste gemeenten inmiddels van start zijn gegaan met het opstellen van een kerkenvisie en nog vele anderen zullen volgen.

Meer weten over dit boek? Kijk op https://www.crkc.be

Reacties