U bent hier

Blogserie ‘Oude Kerken, Nieuwe Betekenissen’

woensdag 15 januari 2020 - 10:20

Deze maand is er op deze site een serie van drie artikelen te lezen van studenten van de Rijksuniversiteit die bezig zijn met het afronden van hun MA Religie en Cultureel Erfgoed. Als onderdeel van ons vak ‘Oude Kerken, Nieuwe Betekenissen: Religieus Erfgoed in hedendaagse Nederlandse gemeenschappen’ zijn we op bezoek gegaan bij belangrijke figuren en instituten die werken in de erfgoedsector in het noorden van Nederland. Deze bestaan onder andere uit Stichting Oude Groninger Kerken, Klooster Yesse, de Dorpskerkenbeweging en het project Monnikenwerk. Naar aanleiding van de interviews die ze hebben gedaan, zullen de studenten het werk verschillende erfgoedspecialisten belichten, aan wie de studenten vragen hebben gesteld over betekenis- en zingeving (meaning making) aan historische kerkgebouwen.

Wij zijn in dit vak begonnen met ons vertrouwd te maken met het concept van zingeving in de psychologie van religie. De algemene veronderstelling is dat wanneer men geconfronteerd wordt met een traumatische gebeurtenis, mensen dit een betekenis moeten geven om het te verwerken. Hierin speelt religie of spiritualiteit een belangrijke rol. Zingeving kan ook op gemeenschappen worden toegepast, om collectieve reacties op stress en trauma’s te begrijpen. Onze beginvraag is of historische kerken, als erfgoed, een rol kunnen spelen in het welzijn van een gemeenschap? Deze vraag is misschien makkelijk te beantwoorden, maar brengt een aantal vragen naar voren die zich moeilijker bewijzen te beantwoorden.

  • Zijn erfgoedorganisaties te veel gefocust op het praktische aspect van het vinden van nieuwe gebruiksvormen voor oude kerken?
  • Zouden ze zich bezig moeten houden met het stimuleren van de zoektocht naar nieuwe betekenissen voor oude kerken? Of schendt dit het idee van een scheiding, waar rijksdiensten en kerkstichtingen zich aan houden?
  • Hoe zouden seculiere erfgoedorganisaties religieuze organisaties moeten betrekken in het bedenken/geven van nieuwe betekenissen?
  • Hoe verandert de betekenis van een kerk als de kerk een andere eigenaar krijgt?
  • Is het resultaat een hybride van christelijke en seculiere betekenissen?

Tijdens onze eerste ontmoeting hebben we over deze vragen gediscussieerd met Jorien Kranendijk van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Zij geloofde inderdaad dat het stimuleren van discussies over betekenis- en zingeving centraal staat in de discussies die plaats moeten vinden om tot een succesvolle Kerkenvisie te komen.

Wij hopen dat u geniet van het lezen van wat onze studenten ontdekt hebben. We zullen ook links verstrekken voor het geval u wilt luisteren naar de interviews.

Prof. Dr. Todd Weir, Rijksuniversiteit Groningen
Directeur, Centrum voor Religie en Erfgoed


Lees blog 1: 'Klooster Yesse, onzichtbaar, maar van belang'

Lees blog 2: 'Verstilling in hectiek: de kerk als container voor dialoog'

Lees blog 3: 'Dorpskerken: gebouwen van betekenis'

Reacties