U bent hier

‘Als alle kerkbesturen zo proactief aan de slag gingen, zou het goedkomen met de kerken in Limburg’

woensdag 24 april 2019 - 08:16

Vijftig jaar had de naoorlogse kerk in Voerendaal dienstgedaan als godshuis. Nog steeds zat hij bijna elke zondag vol. De bijdragen waren weliswaar nog voldoende, maar de parochianen werden ouder: het merendeel van de contribuanten was 70-plus. ‘Je kunt wachten tot het te laat is,’ vertelt secretaris Marijcke Beckers, ‘maar wij besloten proactief te handelen.’ Het kerkbestuur besloot in 2012 een nieuwe bestemming te vinden voor hun kerkgebouw. Die vonden ze: in augustus opent zorghuis Onze Lieve Vrouw in de kerk.

Lange tijd waren er twee kerken te vinden in het Limburgse dorp Voerendaal. De ene een door de toenmalige paus ingewijd rijksmonument met een toren uit 1049. De ander een zaalkerk uit de jaren vijftig. Een minder bijzonder gebouw, misschien, maar daardoor niet minder betekenisvol. De Onze Lieve Vrouw van Altijd Durende Bijstand was het hart van de wijk Kunrade.

Een nieuwe parochie

Met twee vitale parochies had Voerendaal een actieve kerkgemeenschap. Maar ook Limburg heeft last van vergrijzing en het zag ernaar uit dat de kerken niet lang meer vol zouden zitten. Het zou niet lang meer duren of het zou onbetaalbaar worden om beide kerken te onderhouden. ‘Er zijn kerken die in de winter dicht zijn omdat ze de verwarming niet kunnen betalen. We wilden dat voor zijn en besloten de twee parochies samen te voegen tot één nieuwe vitale parochie’, vertelt Beckers.

De monumentale Sint-Laurentiuskerk zou de nieuwe locatie worden voor de diensten. Voor de Onze Lieve Vrouwekerk besloot het kerkbestuur een nieuwe bestemming te vinden. ‘Onze pastoor was de inspirator, hij vormde een werkgroep waar ik ook in zat. We wilden het gebouw niet zomaar verkopen. Aanvankelijk zochten we daarom alleen medegebruikers van de kerk om de kosten te drukken. Er was eigenlijk niet veel in Kunrade. Er waren geen winkels, er was alleen die kerk. Wij horen bij de kerk en de kerk bij ons. Hij heeft vijftig jaar fantastisch gediend, nu moest hij op een andere manier de maatschappij gaan dienen.’

De kerk voor de verbouwing

Proactief aan de slag

Het kerkbestuur stapte zelf naar de gemeente en de provincie, die enthousiast reageerden. ‘De Provincie Limburg heeft samen met het Bisdom Roermond een visie ontwikkeld en is heel blij als kerkbesturen proactief aan de gang gaan. We kregen dan ook veel steun bij onze plannen. En wij hadden het geluk dat een zorgverlener een locatie wilde openen in Voerendaal. De gemeente stelde toen voor om dat in ons kerkgebouw te doen.’

Een gebouw van de wijk

H&S Adviseurs en Delphinium Zorg wilden een zorghuis beginnen voor mensen met dementie en geheugenproblematiek. Een mooie sociaalmaatschappelijke bestemming voor het kerkgebouw, maar het zou wel een besloten inrichting worden. ‘We wilden juist dat het gebouw ook van de wijk zou blijven. Gelukkig stond de zorgverlener erg open voor onze ideeën en besloten ze ook zorg naar de wijk toe aan te bieden. Het plan is nu dat ouderen die nog zelfstandig in de wijk wonen, bij hen langs kunnen komen voor dagbesteding of maaltijden. Daarnaast komt er een huiskamer (Hoeskamer) voor de wijk in het gebouw. Daar kunnen buurtbewoners een kopje koffie komen drinken en elkaar ontmoeten.’

Draagvlak

De kerk moest van de mensen blijven, vond het bestuur. ‘Het is zo belangrijk om draagvlak te creëren. We hebben de parochie daarom ook steeds bij het proces betrokken. Via de parochiebode en nieuwsbrieven delen we informatie en we hebben mensen gevraagd om mee te komen praten. Veel parochianen vinden het jammer dat het gebouw geen kerk meer is: hun kinderen zijn er gedoopt en ze zijn er getrouwd. Ze gaan de kerk missen.’

Het was dan ook belangrijk voor het kerkbestuur dat parochianen nog terug konden komen naar het gebouw voor de mis. Aan de achterkant van het zorghuis komt een kapel met zestig zitplaatsen. ‘We wilden de kapel behouden, zowel voor de mensen in het huis als voor de mensen die naast de kerk in levensbestendige woningen wonen. Maar ook voor de mensen in de buurt die minder mobiel zijn en niet naar de diensten in de andere kerk kunnen komen. Voor hen wil de pastoor elke zaterdag een mis doen. Het gebouw is gekocht door de zorgverlener, maar is er ook nog steeds voor de mensen van de wijk. Dat is echt waar wij al die jaren naar gestreefd hebben.’

Marijcke Beckers in wat de nieuwe kapel moet worden

Subsidies

Onze Lieve Vrouw is een voorbeeldproject. Niet alleen voor de provincie, de  gemeente en het bisdom, maar ook voor IBA (Internationale Bauausstellung), een naar Duits voorbeeld vormgegeven programma om de krimpregio Parkstad te stimuleren. In 2014 startte de IBA Parkstad. Bewoners en bedrijven mochten ideeën insturen voor projecten. ‘Wij stuurden ons project ook in. Uit de 350 ideeën is ons plan verkozen tot een van de 10 sterprojecten. Zonder die subsidies en aandacht was het niet gelukt. De provincie, de IBA, de gemeente en het bisdom hebben fantastisch meegewerkt.’

Na zes jaar zoeken en overleggen heeft het kerkbestuur nu een herbestemming voor de kerk gevonden waar iedereen blij mee is. In augustus opent Zorghuis Onze Lieve Vrouw haar deuren. ‘Er zijn 294 parochies in Limburg en met heel veel kerken moet iets gebeuren. Mooier dan ons voorbeeld kan het bijna niet. De provincie zei: “Als alle kerkbesturen zo proactief aan de slag gingen, zou het goedkomen met de kerken in Limburg”. Het was niet eenvoudig. Ik heb hier denk ik al meer dan 1000 uur in zitten als vrijwilliger. Maar dat is het waard! Onze Lieve Vrouw van Altijddurende Bijstand blijft ons bijstaan in Zorghuis Onze Lieve Vrouw.

Reacties