U bent hier

Vught: Maria-kapel en doopkapel in herbestemde kerk

De doopkapel met het doopvont nog op de originele plaats. Beelden en afbeeldingen zijn in de doopkapel gezet om een sacrale sfeer te creëren. Beeld: Miranda Megens

Dit artikel is eerder verschenen als onderdeel van het onderzoek 'Kerkgebouw in verandering: De inzet van rituelen bij kerkgebouwen in transitie' van Miranda Megens.

Gedurende de 13 jaar dat de Petruskerk in Vught gesloten was, is de Mariakapel altijd open gebleven. De kapel bevindt zich links in het binnenportaal van de kerk, in een grote nis met een Mariabeeld. Er staan twee klapstoelen en het is mogelijk een kaarsje op te steken. De inloop in het kapelletje is na de herbestemming van de kerk niet veranderd, wel is de kapel opgeknapt. Het is de enige ruimte die nog door de parochie gebruikt wordt. De rituele handeling bestaat eruit dat de kapel open werd gehouden tijdens de sluiting van de kerk en daarmee als sacrale plaats de overgangsperiode overbrugde, en dat de kapel nog steeds open is.

De doopkapel is in tact gelaten, met het originele doopvont. Het Vughts Museum heeft een mix van religieuze beelden en afbeeldingen geselecteerd, die worden er tentoongesteld. Het betreft een Petrusbeeld, een schilderij van de kruisiging, een Barbarabeeld, een zwarte Madonna en een Mariabeeld. De kapel is afgesloten door een smeedijzeren hek. ‘Bezoekers vinden het waardevol dat de plek waar ze zijn gedoopt in tact gehouden is,’ zegt Henk Smeets, vanaf het begin betrokken bij de herbestemming. De rituele handeling bestaat eruit dat met sacrale voorwerpen de doopkapel is gecreëerd tot een sacrale plaats, met een niet-alledaagse betekenis die herinnert aan het verleden, en onderdeel is van de museumopstelling ‘Religies in Vught’.

De Petruskerk is eigendom van zeven Vughtse ondernemers die de kerk verhuren aan de Stichting Ontmoetingscentrum De Petrus. Op de begane grond staat verbinding centraal, deze vloer wordt aangeduid als ontmoetingscentrum. De vloer wordt gedeeld door de bibliotheek, het Vughts Museum, de Wereldwinkel, de Stichting Anders Bezig Zijn, en de Stichting Welzijn Vught. Aan de zuidzijde bevindt zich een aanbouw, waar een restaurant met de naam Hemels is gevestigd.

Het originele glas-in-lood is nog aanwezig: geometrische figuren van architect Weber, uit 1884, het jaar van oplevering en een verhalend glas-in-lood uit de jaren 20/30 van de vorige eeuw. ‘Het was onze inzet deze religieuze elementen te behouden,’ vertelt Henk Smeets. Hij is historicus en oud-museumdirecteur. ‘We wilden het karakter van de kerk onaangetast houden, met respect voor de architectuur en kerkelijke kunst die aanwezig was.’

De kerk als ontmoetingsruimte werd 7 april 2018 geopend en heeft sindsdien meer dan 200.000 bezoekers gehad, ook toeristen bezoeken de kerk. ‘We hadden niet verwacht dat er zoveel mensen zouden komen. Dit betekent in z’n totaliteit een verdubbeling van het aantal bezoekers dat afzonderlijk en voorheen werd gehaald.’ De Petruskerk staat in de belangstelling van internationale media, die willen weten hoe de herbestemming - met synergie tussen gebruikers als uitgangspunt - gerealiseerd werd.

Inzet ritueel:

Overgang markeren door openhouden kapel tijdens sluiting kerk; creëren sacrale plaatsen (Maria-kapel en doopkapel) na herbestemming; markeren sacrale afbeeldingen (behoud origineel glas-in-lood (religieus en verhalend) en religieus schilderwerk na herbestemming; voortzetting ontmoetingsfunctie van de kerk.

Wat doet dit ritueel:

Zorgen voor sociale cohesie; herinneren aan het verleden; bevestigen identiteit; benadrukken gemeenschappelijke waarden; betekenis geven; uitdrukking geven

Tags 
Noord-Brabant

Reacties